Ջերմաստիճան
Առօրյա կյանքում տարբեր մարմինների ջերմային վիճակը բնութագրելու համար մենք օգտվում ենք տաք, սառը հասկացություններից: Մեր զգայարանների օգնությամբ մենք կարողանում ենք տաք մարմինը տարբերել սառը մարմնից, սակայն տաքացվածության աստիճանն այս դեպքում հստակ չի որոշվում:
Ջերմաստիճանը մարմինների տաքացվածության աստիճանը քանակապես բնութագրող ֆիզիկական մեծություն է:
Մարմնի ջերմաստիճանը չափում են ջերմաչափով: Կենցաղում լայն տարածում ունեն սնդիկով կամ սպիրտով աշխատող ջերմաչափները:
Դրանց աշխատանքի հիմքում ընկած է տաքացնելիս հեղուկի ընդարձակման երևույթը: Հեղուկային ջերմաչափը կազմված է հեղուկի պահեստարանից, բարակ խողովակից և սանդղակից:
Ջերմաչափները լինում են հեղուկային, մետաղական, էլեկտրական և այլն:
Ջերմաստիճանը որոշելու համար օգտվում են ջերմաստիճանային տարբեր սանդղակներից՝ Ցելսիուսի և Ֆարենհայտի սանդղակներից:
Ցելսիուսի սանդղակով 0°C ջերմաստիճանը համապատասխանում է հալվող սառցի ջերմաստիճանին, իսկ 100°C-ը՝ նորմալ մթնոլորտային ճնշման դեպքում ջրի եռման ջերմաստիճանին:
Բացի Ցելսիուսի և Ֆարենհայտի սանդղակներից կիրառվում են նաև Կելվինի և Ռեոմյուրի սանդղակները:Միջավայրի ջերմաստիճանը չափելու համար ջերմաչափը տեղադրում են այդ միջավայրում և սպասում այնքան, մինչև ջերմաչափի ցուցմունքը դադարի փոխվել: Այդ դեպքում, ջերմաչափը և միջավայրը միմյանց հետ ջերմային հավասարակշռության մեջ կլինեն և ջերմաչափի ցուցմունքը միջավայրի ջերմաստիճանը կլինի։ Հետևաբար.
Ջերմաստիճանը մարմնի ջերմային հավասարակշիռ վիճակը բնութագրող ֆիզիկական մեծություն է:
Օրինակ
Մարդու մարմնի ջերմաստիճանը չափում են բժշկական ջերմաչափով: Ի տարբերություն սովորական ջերմաչափի` բժշկական ջերմաչափի խողովակի ստորին մասը նեղացված է, ինչի հետևանքով չափումից հետո ավելի ցածր ջերմաստիճան ունեցող միջավայր տեղափոխելիս ջերմաչափի ցուցմունքը չի փոխվում: Սնդիկի սյունը սկզբնական վիճակին վերադարձնելու համար անհրաժեշտ է ջերմաչափը թափահարել: Հայտնի է, որ ցանկացած ջերմաստիճանում նյութը կազմված է միատեսակ մոլեկուլներից, որոնք կատարում են անկանոն շարժում: Ջերմաստիճանը բարձրացնելիս մոլեկուլներն սկսում են ավելի արագ շարժվել, դրանց միջին կինետիկ էներգիան մեծանում է: Այսպիսով.
Ջերմաստիճանը մարմինը կազմող մոլեկուլների անկանոն շարժման կինետիկ էներգիայի չափն է:
Մարմինների ջերմաստիճանը կարող է փոփոխվել լայն սահմաններում: Բնության մեջ հանդիպող ամենացածր ջերմաստիճանը –273°C-ն է. այդ ջերմաստիճանում նյութը կազմող մոլեկուլները դադարում են շարժվելուց:

1. Հեղուկ ազոտի ջերմաստիճանը –200°C է:
2. Արեգակի մակերևույթին ջերմաստիճանը +6000°C է:
3. Տաքարյուն կենդանիներից ամենաբարձր ջերմաստիճանն ունեն թռչունները՝ 40–41°C:
4. Մարդու բնականոն ջերմաստիճանը մոտ 36,6°C է, իսկ 42°C -ի դեպքում նա կարող է կորցնել գիտակցությունը: Տաք վառարանի մասին ասում են,որ այն ունի բարձր ջերմաստիճան,իսկ սառույցի կտորի մասին` որ այն ունի ցածր ջերմաստիճան։Եթե տաքն ու սառը մարմինները հպվում են,ապա որոշ ժամանակ անց նրանց ջերմաստիճանները հավասարվում են։Այս դեպքում ասում են ,որ նրանք միմյանց հետ ջերմային հավասարակշռության վիճակում են։

Դասարանական աշխատանք.

Պատասխանել հարցերին

1. Ի՞նչ է բնութագրում ջերմաստիճանը։

   Առօրյա կյանքում տարբեր մարմինների ջերմային վիճակը բնութագրելու համար մենք օգտվում ենք տաք, սառը հասկացություններից: Մեր զգայարանների օգնությամբ մենք կարողանում ենք տաք մարմինը տարբերել սառը մարմնից, սակայն տաքացվածության աստիճանն այս դեպքում հստակ չի որոշվում։

2. Ե՞րբ են մարմինները ջերմային հավասարակշռության վիճակում։

   Մարմնի ջերմաստիճանը չափում են ջերմաչափով: Կենցաղում լայն տարածում ունեն սնդիկով կամ սպիրտով աշխատող ջերմաչափները:
   Դրանց աշխատանքի հիմքում ընկած է տաքացնելիս հեղուկի ընդարձակման երևույթը: Հեղուկային ջերմաչափը կազմված է հեղուկի պահեստարանից, բարակ խողովակից և սանդղակից:

3. Ջերմաչափների ի՞նչ տեսակներ գիտեք։

   Ջերմաչափները լինում են հեղուկային, մետաղական և էլեկտրական։

4. Ի՞նչպես պետք է օգտվել բժշկական ջերմաչափից։

   Մարդու մարմնի ջերմաստիճանը չափում են բժշկական ջերմաչափով: Ի տարբերություն սովորական ջերմաչափի` բժշկական ջերմաչափի խողովակի ստորին մասը նեղացված է, ինչի հետևանքով չափումից հետո ավելի ցածր ջերմաստիճան ունեցող միջավայր տեղափոխելիս ջերմաչափի ցուցմունքը չի փոխվում:
   

1)Կատարե՛ք գումարում․

ա)(+7) + (-3) = +4

բ)(-10) + (+7) = -3

գ)(-10) + (+2) = -8 

դ)(-23) + (-6) = -29

ե)(-15) + (-10) = -25

զ)(-22) + (-31) = -53

է)(-38) + (+9) = -29

2)Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի հավասարություն.

ա) (-9) + 6 = -3

բ) -5 + (-3) = -8

գ) -9 + (-4) = -13

դ) (-22) + 6 = -16

ե) (-19) + 2 = -10

զ) (19) + 23 = 4

3) Գտե՛ք արտահայտության արժեքը.

ա) (26 – 13) – 23 = 16

բ) (–42 – 12) – 30 = 0

գ) (–54 + 23) – 15 = 62

դ) (24 – 54) + 23= 53

ե) (–30 – 21) + 56= 66

զ) (87 – 42) – 60= -15

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)․

1)Հաշվե՛լ.

ա) 6 – 8 = -2

բ) –34 – 46 = -22

գ) 13 – 8 = 5

դ) 17 – 26= -9

ե) –17 – 8= 9

զ) 9 – 2= 7

է) –18 – 7= 11

2) Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի հավասարություն ստացվի.

ա) 7 – (-2) = –5

բ) 0 – (5) = 5

գ) (2) + (-22) = –20

դ) -24 + (-16) = –7

ե) –15 + (-11) = –4

3)Գտե՛ք գումարը․

ա) (-13) + (-6) + 6 + 3 + (-7)= -17

բ) 10 + 12 + (-20) + (-32) + (-2)= -32

Այսօր հունվարի 26 մենք ընկեր Անի հետ գնացել էինք Սևաբերդ։ Մենք շարժվեցինք ժամը տասին և հասանք տասնմեկանց կես։Երբ մենք դուրս էկանք տեսանք ձյուն որը հասնում էր մոտավոր մեր ծնկներին։ Ես և իմ ընկերները սկսեցինք ձնագնդի խաղալ և մենք բարձրացանք մի բլրի վրա որպեսի մեր սահնակներով իջնենք ցած։ Մենք շատ էրկար սահեցինք և վերջում գնանցինք տուն։

Սևաբերդ գյուղը գտնվում է Աբովյան քաղաքից 14,6 կմ արևելք՝ Գեղամա լեռնաշղթայի արևմտյան ստորոտին։ Ծովի մակերևույթից բարձր է 2035-2080 մ։ Սևաբերդը սամանակից է Զովաշեն, Զառ, Գեղաշեն համայնքներին, իսկ արևելքից սահմանակից է Գեղամա լեռների ալպիական մարգագետիններին։ Սևաբերդը որոշ ժամանակով միացած է եղել Զառ համայնքին։ Համաձայն ՀՀ վարչապետի 20.10. 1997 թ․ թիվ 493 որոշման՝ Սևաբերդը ներառվել է ՀՀ բարձր լեռնային բնակավայրերի շարքում։ 2017 թ․ համայնքների խոշորացման ծրագրով գյուղը մտել է Ակունք համայնքի մեջ։ Գյուղից ոչ հեռու` 1,5 կմ հարավ, գտնվել է եզդիական բնակավայր՝ Մուսաքենդ, որը այսօր անմարդաբնակ է։ Գյուղի մակերեսը կազմում է 15.92 կմ։

Այսօր հանվարի -17 մենք մեր մաթեմատիկայի ջոկատով գնացել էինք կարապի լիճ։ Մենք ժամը տասի կողմերը մեր ավտոբուսով գնացինք կարապի լիճ, որտեղ կար սահադաշտ։ Մենք մոտավոր տասանց կես հասանք տեղ։ Մենք շատ մեծ դժվարությանմբ հաքանք մեր չմուշկները և սկսեցինք սահել ես սկզբից չեի կարողանում սահել բայց հետո սովորեցի ինչպես մի քիչ սահել իսկ ամենավերջում ես կարողանում էի շատ արագ սահել մեր մեկ ժամը վերջացավ և մենք գնացինք Խնկո Ապոր գրադարան և մենք տեսանք մեծ գրադարան որտեղ հազարավոր գրքեր կայն դրանից հետո մեն Հյուսիսային պողոտայով իջանք հրապարակ որտեղ մեզ էր սպասում մեր ավտոբուսը այդպիսով վերջացավ իմ ճամփորդություն։

Հունվարի 8

9։00-9։15-ընդհանուր պարապմունք Մարմարյա սրահում

9։20-10։05- ծանոթացում

10։10-10։55- աշխատանք ճամբարային ջոկատում

11։05-11։50- աշխատանք ճամբարային ջոկատում

11։55-12։40-խեցեգործություն

12։40-12։55-ընդմիջում

12։55-13։35-օրվա լուսաբանում բլոգներում

13։40-14։00-օրվա ամփոփում

Հունվարի 9

9։00-9։15-ընդհանուր պարապմունք Մարմարյա սրահում

9։20-10։05- աշխատանք ճամբարային ջոկատում

10։10-10։55- աշխատանք ճամբարային ջոկատում

11։05-11։50- Էդիտա Կարապետյանի նախագիծ

11։55-12։40-աշխատանք ճամբարային ջոկատում

12։40-12։55-ընդմիջում

12։55-13։35-օրվա լուսաբանում բլոգներում

13։40-14։00-օրվա ամփոփում

Հունվարի 10

9։00-9։15-ընդհանուր պարապմունք Մարմարյա սրահում

9։20-10։05- աշխատանք ճամբարային ջոկատում

10։10-10։55- աշխատանք ճամբարային ջոկատում

11։05-11։50- աշխատանք ճամբարային ջոկատում

11։55-12։40-աշխատանք ճամբարային ջոկատում

12։40-12։55-ընդմիջում

12։55-13։35-երգ

13։40-14։00-օրվա ամփոփում

Հունվարի 11

9։00-9։15-ընդհանուր պարապմունք Մարմարյա սրահում

9։20-10։05- աշխատանք ճամբարային ջոկատում

10:10-13:30-Այցելություն Ոստիկանության Կրթահամալիրի թանգարան

13։40-14։00-օրվա ամփոփում

Հունվարի 12

9։00-9։15-ընդհանուր պարապմունք Մարմարյա սրահում

9։20-13։30-Այցելություն Կենտրոնական Բանկի թանգարան

13։40-14։00-օրվա ամփոփում

Հունվարի 15

9։00-9։15-ընդհանուր պարապմունք Մարմարյա սրահում

9։20-10։05- աշխատանք ճամբարային ջոկատում

10։10-10։55- աշխատանք ճամբարային ջոկատում

11։05-11։50-աշխատանք ճամբարային ջոկատում

11։55-12։40-աշխատանք ճամբարային ջոկատում

12։40-12։55-ընդմիջում

12։55-13։35-օրվա լուսաբանում բլոգներում

13։40-14։00-օրվա ամփոփում

Հունվարի 16

9։00-9։15-ընդհանուր պարապմունք Մարմարյա սրահում

9։20-10։05-աշխատանք ճամբարային ջոկատում

10։10-10։55- աշխատանք ճամբարային ջոկատում

11։05-11։50-Էդիտա Կարապետյանի նախագիծ

11։55-12։40-Շողիկ Պողոսյան

12։40-12։55-ընդմիջում

12։55-14։00-օրվա լուսաբանում բլոգներում

Հունվարի 17

9։00-9։15-ընդհանուր պարապմունք Մարմարյա սրահում

9։20-10։05-աշխատանք ճամբարային ջոկատում

10։10-13։35- ճամփորդություն՝ Կարապի լիճ, սահադաշտ

12։55-14։00-օրվա լուսաբանում բլոգներում

Հունվարի 18

9։00-9։15-ընդհանուր պարապմունք Մարմարյա սրահում

9։20-10։05-երգ

10։10-10։55- աշխատանք ճամբարային ջոկատում

11։05-11։50-մարզական

11։55-12։40-աշխատանք ճամբարային ջոկատում

12։40-12։55-ընդմիջում

12։55-14։00-օրվա լուսաբանում բլոգներում